Sáng ngày 05/3/2026, tại phòng họp A.803, cơ sở Nguyễn Tất Thành, Trường Đại học Luật TP.HCM đã tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Bảo vệ người tiêu dùng”, với sự tham gia của GS. Michel Grimaldi (Trưởng khoa Luật - Đại học Paris II).
Tham dự tọa đàm, về phía khách mời có TS. Lê Bí Bo - Học viện Cán bộ TP.HCM. Về phía Trường Đại học Luật TP.HCM có sự hiện diện của TS. Nguyễn Xuân Quang - Trưởng Khoa Luật Dân sự, TS. Nguyễn Văn Tiến - Phó Trưởng Khoa Luật Dân sự, TS. Lê Vĩnh Châu - Phó Trưởng Khoa Luật Dân sự, TS. Nguyễn Thị Bích - Trưởng Bộ môn Luật Lao động, TS. Nguyễn Phương Thảo - Trưởng Bộ môn Luật Dân sự, cùng các giảng viên thuộc Khoa Luật Dân sự.
Toàn cảnh buổi tọa đàm
Phát biểu khai mạc tọa đàm, TS. Nguyễn Xuân Quang Trưởng Khoa Luật Dân sự bày tỏ niềm vinh dự khi được đón tiếp GS. Michel Grimaldi đến tham dự và chia sẻ học thuật. Nhân dịp đầu năm mới, TS. Nguyễn Xuân Quang cũng gửi tới GS. Michel Grimaldi lời chúc một năm mới nhiều sức khỏe và thành công. Đồng thời, TS. bày tỏ kỳ vọng rằng buổi tọa đàm sẽ mang đến nhiều góc nhìn chuyên sâu, thiết thực và bổ ích cho quý thầy cô tham dự, cũng như trân trọng cảm ơn GS. Michel Grimaldi đã dành thời gian tham gia và chia sẻ tại tọa đàm.
TS. Nguyễn Xuân Quang - Trưởng Khoa Luật Dân sự phát biểu khai mạc tọa đàm
TS. Nguyễn Xuân Quang - Trưởng khoa Luật Dân sự gửi tặng hoa và quà lưu niêm cho GS. Michel Grimaldi - Trưởng khoa Luật - Đại học Paris II
Tại buổi tọa đàm, GS. Michel Grimaldi đã trình bày tổng quan về pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Pháp, nhấn mạnh hai nguồn chủ yếu của lĩnh vực này gồm luật quốc nội trực tiếp hướng tới người tiêu dùng và pháp luật của Liên minh châu Âu. Từ những đạo luật đầu tiên, hệ thống pháp luật bảo vệ người tiêu dùng không ngừng được bổ sung, hoàn thiện. Đến năm 2016, Bộ luật Bảo vệ người tiêu dùng của Pháp đã được viết lại, phản ánh tính “dồi dào” và phân tán của các quy định trong nhiều văn bản khác nhau.
GS. Grimaldi cũng chỉ ra tính nhị nguyên về nguồn luật tạo áp lực nhất định lên hệ thống tài phán và khiến lĩnh vực này trở nên khó tiếp cận. Về chủ thể, pháp luật phân biệt rõ giữa người tiêu dùng, bao gồm những cá nhân, pháp nhân hoạt động ngoài mục đích nghề nghiệp và người hành nghề. Song, GS. Michel Grimaldi cũng lưu ý rằng những chủ thể thực hiện hành vi chủ yếu vì mục đích nghề nghiệp sẽ không được hưởng cơ chế bảo vệ, kể cả trong trường hợp hành vi mang tính hỗn hợp.
Nhìn chung, pháp luật bảo vệ người tiêu dùng được thiết kế như một hệ thống các quy định mang tính bắt buộc cao, nhằm bảo vệ bên yếu thế trước các chủ thể hành nghề chuyên nghiệp.
GS. Michel Grimaldi chia sẻ tổng quan về pháp luật bảo vệ người tiêu dùng ở Pháp
GS. Michel Grimaldi nhấn mạnh các địa hạt cốt lõi của pháp luật bảo vệ người tiêu dùng gồm các hoạt động thương mại, đặc biệt là quảng cáo và các hành vi thương mại bị cấm, đồng thời tập trung vào hợp đồng tiêu dùng nhằm bảo đảm sự cân bằng lợi ích giữa người tiêu dùng và bên hành nghề. Đáng chú ý, quy định về điều khoản lạm dụng được áp dụng không chỉ với hợp đồng mẫu mà còn với hợp đồng có sự tham gia của người tiêu dùng.
Đối với hoạt động tín dụng vừa mang tính hỗ trợ người tiêu dùng vừa phục vụ lợi ích của bên hành nghề thì các tranh chấp hợp đồng được giải quyết thông qua hai cơ chế tố quyền. Thứ nhất là tố quyền tập thể, kế thừa từ nền tảng pháp luật Hoa Kỳ, nhằm chấm dứt hành vi vi phạm và loại bỏ các điều khoản lạm dụng trong hợp đồng mẫu. Thứ hai là tố quyền cá nhân, theo đó phán quyết của tòa án chỉ có hiệu lực tương đối đối với người khởi kiện, dẫn đến hệ quả điều khoản bị tuyên vô hiệu chỉ trong quan hệ pháp lý cụ thể đó.
GS. Michel Grimaldi chia sẻ về tổng quan pháp luật bảo vệ người tiêu dùng ở Pháp
Trong khuôn khổ buổi tọa đàm, các giảng viên tham dự đã tích cực đặt nhiều câu hỏi, trao đổi trực tiếp với GS. Michel Grimaldi xoay quanh những vấn đề còn bất cập trong các án lệ, tình huống thuộc lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà Giáo sư đã đề cập trước đó. Từ đó, đặt ra câu hỏi về các kinh nghiệm lập pháp, cơ chế bảo vệ người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế thị trường cũng như những thách thức đặt ra trong quá trình áp dụng các quy định pháp luật tại Việt Nam. Trên cơ sở đó, Giáo sư đã chia sẻ nhiều góc nhìn chuyên môn và kinh nghiệm quốc tế, góp phần gợi mở thêm những hướng tiếp cận hữu ích cho hoạt động nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Buổi tọa đàm khép lại trong không khí trao đổi đầy cởi mở, với nhiều ý kiến chia sẻ sâu sắc từ Giáo sư và các giảng viên tham dự. Những góc nhìn đa chiều cùng các kinh nghiệm thực tiễn được chia sẻ tại tọa đàm không chỉ góp phần làm rõ hơn các vấn đề đặt ra trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn mở ra thêm nhiều hướng nghiên cứu và thảo luận trong thời gian tới. Qua đó, buổi tọa đàm đã để lại nhiều giá trị học thuật và gợi mở những suy nghĩ thiết thực cho công tác nghiên cứu, giảng dạy cũng như hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực này.
GS. Michel Grimaldi cùng các giảng viên Khoa Luật Dân sự, Trường Đại học Luật TP.HCM chụp ảnh lưu niệm sau buổi tọa đàm “Bảo vệ người tiêu dùng”
Nội dung: Lan Anh
Hình ảnh: Kiều Vy
Thực hiện bởi Phòng Truyền thông và QHDN