DANH MỤC
THÔNG TIN KHÁC
Nhà sách Online
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow

Đề cương môn Lịch sử các học thuyết kinh tế

TRƯỜNG ĐH LUẬT TP.HCM                                                                                                                  CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

KHOA QUẢN TRỊ Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

 

1. Thông tin chung về môn học

-    Tên môn học:               LỊCH SỬ CÁC HỌC THUYẾT KINH TẾ

-    Mã môn học:                ______

-    Số tín chỉ:                     02

-    Môn học:          Tự chọn

-    Các môn học tiên quyết: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin

-    Các môn học kế tiếp:

-    Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:                     30 tiết

§          Nghe giảng lý thuyết   :                       25 tiết

§          Làm bài tập trên lớp    :                       0   tiết

§          Thảo luận, hoạt động theo nhóm:       5   tiết

§          Tự học                          :                       60 giờ

-    Khoa                                        : Khoa Quản trị

2. Mục tiêu của môn học

Về kiến thức

Nắm được nội dung cơ bản của môn Lịch sử các học thuyết kinh tế - môn cơ sở ngành kinh tế.

Cụ thể :

o         Nắm được đối tượng, phương pháp, mục đích ý nghĩa của môn học .

o         Nắm được tư tưởng kinh tế thời Cổ đại và Trung đại.

o         Nắm được học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Trọng thương.

o         Nắm được học thuyết kinh tế của trường phái Tư sản cổ điển

Trong đó có học thuyết của William Petty, Trọng Nông, Adam Smith, David Ricardo, Jean Baptiste Say, Thmas Robert Malthus.

o         Nắm được học thuyết kinh tế Tiểu tư sản.

o         Nắm được học thuyết kinh tế của Chủ nghĩa xã hội không tưởng

o         Nắm được học thuyết kinh tế Mác xít, Karl Marx, F.Engels, V.I.Lenin.

o         Nắm được học thuyết kinh tế của trường phái Tân cổ điển

o         Nắm được học thuyết kinh tế của trường phái Keynes

o         Nắm được học thuyết kinh tế của chủ nghĩa Tự do mới

o         Nắm được học thuyết kinh tế của trường phái chính hiện đại

o         Nắm được các lý thuyết về tăng trưởng và phát triển kinh tế

Về kỹ năng

o         Có khả năng vận dụng những kiến thức đã học vào nghiên cứu bản chất của hiện tượng kinh tế, tính quy luật và xu hướng vận động của các hiện tượng và quy luật của kinh tế thị trường .

o         Có khả năng vận dụng những kiến thức đã học vào nghiên cứu môn kinh tế cụ thể như kinh tế vĩ mô, kinh tế học phát triển, kinh tế quốc tế và một số môn kinh tế khác.

o         Hình thành và phát triển (một bước) năng lực thu thập thông tin, kỹ năng tổng hợp, hệ thống hóa các vấn đề trong mối quan hệ tổng thể; kỹ năng so sánh, phân tích, bình luận, đánh giá các vấn đề kinh tế vi mô, cũng như kinh tế vĩ mô.

o         Phát triển kỹ năng lập luận, thuyết trình trước công chúng, về các vấn đề kinh tế .

Về thái độ

Có ý thức đúng đắn trong việc nhìn nhận, đánh giá đường lối, chính sách, kinh tế của Nhà nước Việt Nam trong việc phát triển kinh tế thị trường có sự điều tiết của nhà nước.

Các mục tiêu khác

Qua việc nghiên cứu, phân tích các lý thuyết kinh tế hình thành cơ sở lý luận để giải quyết các vấn đề cụ thể trong quá trình vận dụng vào thực tiễn quá trình sản xuất kinh doanh:

o         Hình thành và phát triển kỹ năng phân tích, nhận xét các biến động về kinh tế

o         Phát triển kỹ năng tư duy sáng tạo, khám phá tìm tòi;

o         Trau dồi, phát triển năng lực đánh giá và vận dụng các kiến thức kinh tế trong xây dựng và phát triển kinh tế;

3. Tài liệu học tập

3.1 Tài liệu bắt buộc

Giáo trình Lịch sử các học thuyết kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, NXB Đại học Quốc gia năm 2009.

3.2 Tài liệu không bắt buộc

1. Lịch sử tư tưởng kinh tế: Mai Quế Anh, Phan Văn Chiến, Nguyễn Ngọc Thanh, NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội 1992

2. Các học thuyết kinh tế phương tây hiện đại, Lê Văn Sang, Mai Ngọc Cường, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội 1993

3. Lịch sử các học thuyết kinh tế, (cấu trúc, hệ thống, bổ sung, phân tích và nhận định mới) GS.TS Mai Ngọc Cường, NXB Lý luận chính trị, Hà Nội 2005

4. Kinh tế học tóm lược, Paul A.Samuelson và William D. Nordhous, Viện Kinh tế học, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội 1992

5. Lý thuyết chung về việc làm, lãi suất tiền tệ, John Maynard Keynes, NXB Giáo dục, Hà Nội, 2004

6. Nội dung lý thuyết của John Maynard Keynes, Một số tác giả, Người dịch Phan Hạ Uyên, Viện nghiên cứu tiền tệ tín dụng và ngân hàng.

7. Lý thuyết tổng quát về Nhân dụng, Lãi suất và Tiền tệ, John Maynard Keynes, Nhóm biên dịch 1979

8. Nền kinh tế thị trường xã hội, Nhiều tác giả, NXB Sự thật, Hà Nội 1992

9. Học thuyết kinh tế, Nguyễn Phúc Sa (dịch), Viện Đại học Huế, 1962

10. Lịch sử tư tưởng kinh tế, tập 1, Các nhà sáng lập, Maurice Basle1, Francoise Benhamon, Bernaard Havance, Alain Géle1dan, Jean Léobal, Alain Lipietz, NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội 1996

11. Càc nhà kinh tế vĩ đại: Cuộc đời, thời đại và tư tưởng, Robert L.Heilbroner, NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội 2000

12. Karl Marx-F.Engels, Tuyển tập, tập I, tập II, tập IV, NXB Sự thật Hà Nội, 1980

13. Paul A.Samuelson, “Kinh tế học”, Viện quan hệ quốc tế, năm 1989.

-        Các tài liệu khác theo hướng dẫn của giáo viên.

 

4.Nội dung chi tiết:

Chương 1. ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP, MỤC ĐÍCH CỦA LỊCH SỬ CÁC HỌC THUYẾT KINH TẾ

1.1. Một số vấn đề chung

1.1.1. Tư tưởng kinh tế

1.1.2. Học thuyết kinh tế

1.1.3. Cách tiếp cận

1.2. Đối tượng, phương pháp, mục đích nghiên cứu của lịch sử các học thuyết kinh tế

1.2.1. Đối tượng nghiên cứu

1.2.2. Phương pháp nghiên cứu

1.2.3. Mục đích, ý nghĩa của lịch sử các học thuyết kinh tế.

 

Chương 2. TƯ TƯỞNG KINH TẾ THỜI CỔ ĐẠI VÀ TRUNG ĐẠI

1. Tư tưởng kinh tế thời Cổ đại

1.1. Hoàn cảnh xuất hiện

1.2. Các đặc điểm kinh tế chủ yếu

1.3. Các tác giả tiêu biểu

2. Tư tưởng kinh tế thời Trung đại

2.1. Các đặc điểm kinh tế chủ yếu

2.2. Những tác giả tiêu biểu

Chương 3. HỌC THUYẾT KINH TẾ CỦA CHỦ NGHĨA TRỌNG THƯƠNG

1. Khái quát chung về chủ nghĩa Trọng Thương

1.1. Hoàn cảnh ra đời

1.2. Đặc điểm

2. Hai giai đoạn phát triển của chủ nghĩa Trọng Thương

2.1. Giai đoạn 1: Giai đoạn sơ kỳ, Học thuyết tiền tệ (từ giữa thế kỷ XV đến giữa thế kỷ XVI)

2.2. Giai đoạn 2: Chủ nghĩa trọng thương thực sự hay học thuyết về bảng cân đối thương mại (Từ giữa thế kỷ XVI đến giữa thế kỷ XVIII)

3. Sự biểu hiện của chủ nghĩa Trọng Thương ở một số nước

3.1. Chủ nghĩa Trọng Thương ở nước Anh

3.2. Chủ nghĩa Trọng Thương ở nước Pháp

3.3. Chủ nghĩa Trọng Thương ở các nước Tây Ban Nha, Ý, Áo, Đức.

4. Vị trí lịch sử của chủ nghĩa Trọng Thương

Chương 4. CÁC HỌC THUYẾT KINH TẾ TƯ SẢN CỔ ĐIỂN

1. Khái quát chung về học thuyết kinh tế Tư sản cổ điển

1.1. Hoàn cảnh xuất hiện

1.2. Đặc điểm

2. Trường phái Trọng Nông

2.1. Khái quát chung về chủ nghĩa Trọng Nông

2.2. Các lý thuyết kinh tế

3. Học thuyết kinh tế của William Petty (1623-1687)

3.1. Tiểu sử và hoàn cảnh

3.2. Các lý thuyết kinh tế

4. Học thuyết kinh tế của Adam Smith (1723-1790)

4.1. Tiểu sử và hoàn cảnh

4.2. Các lý thuyết kinh tế tiêu biểu

4.2.1. Lý thuyết về phân công lao động và lợi thế tuyệt đối

4.2.2. Lý thuyết giá trị - lao động

4.2.3. Lý thuyết phân phối

4.2.4. Lý thuyết “Bàn tay vô hình”

5. Học thuyết kinh tế của David Ricardo (1772-1823)

5.1. Tiểu sử và hoàn cảnh xuất hiện

5.2. Các lý thuyết kinh tế

5.2.1. Lý luận giá trị - lao động

5.2.2. Lý luận phân phối: tiền lương, lợi nhuận, địa tô

5.2.3. Lý luận tiền tệ

5.2.4. Lý thuyết lợi thế tương đối.

6. Học thuyết kinh tế của Jean Baptiste Say

6.1. Tiểu sử và hoàn cảnh xuất hiện

6.2. Các lý thuyết kinh tế

6.2.1. Lý luận về giá trị lợi ích và ba nhân tố sản xuất

6.2.2. Lý luận thực hiện hay lý luận tái sản xuất

6.2.3. Thuyết “bù trừ” hay “lý luận bồi thường”

7. Học thuyết kinh tế của Thomas Robert Malthus (1766-1834)

7.1. Tiểu sử và hoàn cảnh xuất hiện

7.2. Các lý thuyết kinh tế

7.2.1. Lý luận về giá trị và lợi nhuận

7.2.2. Lý thuyết nhân khẩu

7.2.3. Lý luận về tái sản xuất và khủng hoảng kinh tế.

 

Chương 5. HỌC THUYẾT KINH TẾ TIỂU TƯ SẢN

1. Khái quát chung

2. Học thuyết kinh tế Simonde de Sismondi (1773-1842)

3. Học thuyết kinh tế Pierre Joseph Proudhon (1809-1885)

Chương 6. HỌC THUYẾT KINH TẾ CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHÔNG TƯỞNG

1. Khái quát chung về Chủ nghĩa xã hội không tưởng.

2. Học thuyết kinh tế Saint Simon (1761-1825)

3. Học thuyết kinh tế Charles Pourer (1772-1837)

4. Học thuyết kinh tế Robert Owen (1771-1858)

Chương 7. HỌC THUYẾT KINH TẾ MÁC XÍT

1. Khái quát chung

1.1. Sơ lược về tiểu sử, Karl Marx (1818-1883), Friedrich Engels (1820-1895, hoàn cảnh xuất hiện

1.2. Đặc điểm

1.3. Quá trình hình thành học thuyết kinh tế của Karl Marx (1818-1883)

2. Các lý thuyết kinh tế cơ bản của Karl Marx và Friedrich Engels

2.1. Quan niệm mới về đối tượng nghiên cứu của kinh tế chính trị

2.2. Lý luận giá trị - lao động

2.3. Lý luận giá trị thặng dư

2.4. Lý luận tiền lương

2.5. Lý luận về tích lũy tư bản

2.6. Lý luận về tái sản xuất

2.7. Lý luận về phân phối.

3. Sự phát triển học thuyết kinh tế Mác xít thời kỳ V.I. Lenin (1870-1924)

3.1. Học thuyết kinh tế của V.I. Lenin về chủ nghĩa đế quốc

3.2. Những quan điểm của V.I.Lenin về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

 

Chương 8. HỌC THUYẾT KINH TẾ CỦA TRƯỜNG PHÁI TÂN CỔ ĐIỂN

1. Khái quát chung

1.1. Hoàn cảnh ra đời

1.2. Đặc điểm

2. các học thuyết kinh tế chủ yếu

2.1. Trường phái thành Vienne (Áo)

2.1.1. Định luật nhu cầu của Herman Gossen

2.1.2. Lý luận giá trị trao đổi Karl Menger

2.1.3. Các hình thức giá trị của Bohn Bawerk

2.1.4. Lý thuyết sản phẩm kinh tế

2.1.5. Lý thuyết giá trị của trường phái thành Vienne.

2.2. Trường phái Colombia (Mỹ)

2.2.1. Lý luận “Năng suất biên tế”

2.2.2. Lý luận phân phối của John Bates Clark

2.3. Trường phái Lausanne (Thụy Sỹ)

2.3.1. Lý thuyết giá trị

2.3.2. Lý thuyết giá cả

2.3.3. Lý thuyết cân bằng tổng quát

2.4. Trường phái Cambridge (Anh)

 

Chương 9. CÁC HỌC THUYẾT KINH TẾ CỦA TRƯỜNG PHÁI KEYNES

1. Khái quát chung

1.1.Hoàn cảnh ra đời

1.2. Đặc điểm

2. Nội dung lý thuyết của Keynes

2.1. Khuynh hướng tiêu dùng giới hạn và khuynh hướng tiết kiệm giới hạn

2.2. Lãi suất tư bản cho vay

2.3. Hiệu quả giới hạn của tư bản

2.4. Đầu tư và mô hình số nhân

2.5. Thuyết “Quân bình tự nhiên khiếm dụng” hay lý thuyết “suy thoái” của Keynes.

2.6. Lý luận tổng cầu

2.7. Lý thuyết “Điều chỉnh kinh tế Nhà nước” của Keynes

2.7.1. Đầu tư Nhà nước

2.7.2. Sử dụng hệ thống tài chính, tín dụng và lưu thông tiền tệ

2.7.3. Khuyến khích tiêu dùng

3. Các trào lưu của trường phái Keynes

3.1. Trường phái Keynes ở Mỹ

3.2. Trường phái Keynes ở Pháp

 

Chương 10. CÁC HỌC THUYẾT KINH TẾ CỦA CHỦ NGHĨA TƯ DO MỚI

1. Khái quát chung.

1.1. Hoàn cảnh ra đời

1.2. Đặc điểm

2. Các học thuyết kinh tế của Chủ nghĩa tự do mới

2.1. Lý thuyết nền Kinh tế thị trường xã hội

2.1.1. Hoàn cảnh xuất hiện

2.1.2. Đặc điểm

2.1.3. Nội dung lý thuyết nền Kinh tế thị trường xã hội.

+ Mô hình Kinh tế thị trường xã hội

+ Nền Kinh tế thị trường xã hội là nền kinh tế thị trường kết hợp tự do cá nhân với công bằng xã hội

+ Các tiêu chuẩn của nền kinh tế thị trường xã hội

+ Vai trò của chính phủ trong nền kinh tế thị trường xã hội.

+ Các chức năng cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường xã hội

+ Yếu tố xã hội trong nền kinh tế thị trường.

3. Các lý thuyết kinh tế của trường phái Trọng tiền

3.1. Lý thuyết về thái độ ứng xử của người tiêu dùng

3.2. Lý thuyết trọng tiền

4. Lý thuyết kinh tế của trường phái Trọng cung ở Mỹ

5. Lý thuyết Kinh tế vĩ mô dự kiến hợp lý ở Mỹ

6. Lý thuyết kinh tế của trường phái Thể chế mới

6.1. Sự xuất hiện và đặc điểm của trường phái Thể chế mới

6.2. Các quan điểm chủ yếu

6.2.1. Đánh giá về tác dụng khoa học kỹ thuật

6.2.2. Lý luận nhà nước can thiệp vào kinh tế

6.2.3. Lý luận xã hội của trường phái thể chế mới.

 

Chương 11. HỌC THUYẾT KINH TẾ TRƯỜNG PHÁI CHÍNH HIỆN ĐẠI

1. Khái quát chung

1.1. Hoàn cảnh xuất hiện

1.2. Đặc điểm, phương pháp luận

2. Lý thuyết nền kinh tế hỗn hợp

2.1. Cơ chế thị trường

2.1.1. Mối quan hệ giữa hàng hóa và giá cả

2.1.2. Mối quan hệ giữa tiêu dùng và kỹ thuật

2.1.3. Về lợi nhuận

2.1.4. Về cạnh tranh

2.2. Vai trò của chính phủ trong nền kinh tế thị trường

2.2.1. Thiết lập khuôn khổ pháp luật

2.2.2. Chính phủ phải đảm bảo tính hiệu quả của các hoạt động kinh tế

2.2.3. Bảo đảm tính công bằng, bình đẳng

2.2.4. Ổn định kinh tế vĩ mô.

 

Chương 12. CÁC LÝ THUYẾT TĂNG TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ HIỆN ĐẠI

1. Khái niệm tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế

1.1. Khái niệm tăng trưởng kinh tế

1.2. Khái niệm phát triển kinh tế

2. Các lý thuyết tăng trưởng và phát triển kinh tế

2.1. Lý thuyết cất cánh của W.W. Rosrow

2.2. Lý thuyết về cái vòng luẩn quẩn và “Cú huých” từ bên ngoài

2.3. Lý thuyết về mô hình kinh tế nhị nguyên

2.4. Lý thuyết tăng trưởng kinh tế ở các nước châu Á gió mùa

3. Những mô hình trao đổi quốc tế.

3.1. Mô hình David Ricardo

3.2. Mô hình heckscha Ohlin

3.3. Mô hình khoảng cách kỹ thuật.

 

5.Chính sách đối với môn học và các yêu cầu khác của giảng viên

Buổi học đầu tiên, giảng viên sẽ nói rõ mục tiêu, chương trình môn học, tài liệu tham khảo, cách thức đánh giá kết quả học tập của sinh viên, tự giới thiệu với lớp về mình (họ tên, số điện thoại, địa chỉ email, lịch tiếp sinh viên,...),...

6. Thang điểm đánh giá: 10/10

7. Phương pháp, hình thức kiểm tra – đánh giá kết quả học tập môn học

Sinh viên học môn lịch sử các học thuyết kinh tế  sẽ được đánh giá trên 2 loại hình:

1) Kiểm tra giữa kỳ: chiếm tỷ trọng 20%

2) Thi cuối học kỳ: chiếm tỷ trọng 80%

Thi cuối học kỳ sẽ tiến hành trong vòng 60 phút. Đề thi có thể gồm trắc nghiệm hoặc tự luận.

 

Bảng tóm tắt các hình thức đánh giá

Thành phần

Thời lượng

Tóm tắt biện pháp đánh giá

Trọng số

Thời điểm

Kiểm tra lần

 

Kiểm tra giữa kỳ

20%

 

Giữa khóa học/cuối khóa học

Thi cuối học kỳ

 

Bài thi có thể gồm trắc nghiệmt/tự luận

80%

Theo lịch PĐT

Tổng

100%

 

8. Ngày phê duyệt:         ____/_____/

Giảng viên                               Trưởng bộ môn                      Trưởng khoa

Ngày cập nhật (Thứ năm, 08 3 2012 14:28)

 
Chế độ hiển thị tốt nhất: 1024 x 800  với MoZilla Firefox