DANH MỤC
THÔNG TIN KHÁC
Nhà sách Online
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow

ĐỀ CƯƠNG MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN (Học phần 2)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP.HCM

KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN

BỘ MÔN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

------------------------------------

 

 

 CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN (HỌC PHẦN 2)

 

 

1. THÔNG TIN CHUNG VỀ MÔN HỌC

Khoá đào tạo: Cử nhân luật

Môn học: Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-Lênin (học phần 2)

Mã môn học:

Số tín chỉ: 3

Năm thứ: 1

Môn học: Bắt buộc

2. MỤC TIÊU CỦA MÔN HỌC

2.1. Mục tiêu nhận thức

* Về kiến thức

Nắm được nội dung cơ bản học thuyết kinh tế  của chủ nghĩa Mác – Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa. Cụ thể :

  • Nắm được học thuyết giá trị của C.Mác.
  • Nắm được học thuyết giá trị thặng dư của C.Mác.
  • Nắm được học thuyết về chủ nghĩa tư bản độc quyền và chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nước.

Nắm được nội dung cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về chủ nghĩa xã hội. Cụ thể :

  • Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và cách mạng xã hội chủ nghĩa.
  • Những vấn đề chính trị – xã hội có tính quy luật trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa.
  • Chủ nghĩa xã hội hiện thực và triển vọng của nó

* Về kỹ năng

o   Có khả năng vận dụng những kiến thức đã học vào nghiên cứu môn tư tưởng Hồ Chí Minh và môn đường lối cách mạng của ĐCS Việt Nam và các môn khoa học pháp lý.

o   Có khả năng vận dụng các kiến thức đã học để hiểu và giải thích được một số vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội trong nước và quốc tế.

o   Hình thành và phát triển (một bước) năng lực thu thập thông tin, kĩ năng tổng hợp, hệ thống hóa các vấn đề trong mối quan hệ tổng thể; kĩ năng so sánh, phân tích, bình luận, đánh giá các vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội.

o   Phát triển kĩ năng lập luận, thuyết trình trước công chúng.

* Về thái độ

o   Có ý thức đúng đắn trong việc nhìn nhận, đánh giá đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước Việt Nam.

o   Củng cố niềm tin vào con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã chọn.

o   Tăng cường tính chủ động, tự tin, bản lĩnh cho sinh viên

o   Đấu tranh chống những quan điểm sai trái

o   Có ý thức bảo vệ và phổ biến những quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin

2.2. Các mục tiêu khác

o   Hình thành và phát triển kĩ năng cộng tác, làm việc nhóm;

o   Phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, khám phá tìm tòi;

o   Trau dồi, phát triển năng lực đánh giá và tự đánh giá;

o   Phát triển kĩ năng bình luận, thuyết trình trước công chúng;

o   Phát triển kĩ năng lập kế hoạch, tổ chức, quản lí, điều khiển, theo dõi, kiểm tra hoạt động, lập mục tiêu, phân tích chương trình.

3. TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC

Môn những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin (Học phần 2) gồm hai phần:

o   Học thuyết kinh tế. Nội dung học thuyết này bao quát những nguyên lý

cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa.

o   Học thuyết về chủ nghĩa xã hội. Nội dung của học thuyết này bao quát

các vấn đề về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ; tính tất yếu và nội dung của

cách mạng XHCN ; hình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa ; quy luật và con

đường xây dựng CNXH và CNCS

4. NỘI DUNG CHI TIẾT MÔN HỌC

Phần thứ hai

HỌC THUYẾT KINH TẾ CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN

VỀ PHƯƠNG THỨC SẢN XUẤT TƯ BẢN CHỦ NGHĨA

Ch­ương IV: HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ

I. ĐIỀU KIỆN RA ĐỜI, ĐẶC TR­ƯNG VÀ ­ƯU THẾ CỦA SẢN XUẤT HÀNG HOÁ

1. Điều kiện ra đời của sản xuất hàng hoá

a) Phân công lao động xã hội

b) Chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất hay tính chất tư nhân của quá trình lao động

2. Đặc tr­ưng và ­ưu thế của sản xuất hàng hoá

a) Đặc tr­ưng của sản xuất hàng hoá

b) Ưu thế của sản xuất hàng hoá

II. HÀNG HOÁ

1. Hàng hoá và hai thuộc tính của hàng hoá

a) Khái niệm hàng hoá

b) Hai thuộc tính của hàng hoá

c) Mối quan hệ giữa hai thuộc tính của hàng hóa

  1. Tính chất hai mặt của lao động sản xuất hàng hoá

a) Lao động cụ thể

b) Lao động trừu t­ượng

3. Lư­ợng giá trị hàng hoá và các nhân tố ảnh hư­ởng đến lư­ợng giá trị hàng hoá

a) Th­ước đo l­ượng giá trị hàng hoá

b) Các nhân tố ảnh hư­ởng đến l­ượng giá trị hàng hoá

c) Cấu thành lượng giá trị của hàng hoá

III. TIỀN TỆ

1. Lịch sử phát triển của hình thái giá trị và bản chất của tiền tệ

a) Lịch sử phát triển của hình thái giá trị

b) Bản chất của tiền tệ

2. Chức năng của tiền tệ

a) Th­ước đo giá trị

b) Phư­ơng tiện lư­u thông

c) Ph­ương tiện thanh toán

d)  Ph­ương tiện cất trữ

e) Tiền tệ thế giới

IV. QUY LUẬT GIÁ TRỊ

1.  Nội dung của quy luật giá trị

2. Tác động của quy luật giá trị

Ch­ương V: HỌC THUYẾT GIÁ TRỊ THẶNG D­Ư

I. SỰ CHUYỂN HÓA CỦA TIỀN TỆ THÀNH TƯ­ BẢN

1. Công thức chung của t­ư bản

2. Mâu thuẫn của công thức chung của t­ư bản

3. Hàng hóa sức lao động và tiền công trong chủ nghĩa tư bản

a)  Hàng hóa sức lao động

b) Tiền công trong chủ nghĩa t­ư bản

II. SỰ SẢN XUẤT RA GIÁ TRỊ THẶNG D­Ư

1. Sự thống nhất giữa quá trình sản xuất ra giá trị sử dụng và quá trình sản xuất ra giá trị thặng dư­

a) Quá trình sản xuất ra giá trị sử dụng trong chủ nghĩa tư­ bản

b) Quá trình sản xuất ra giá trị thặng d­ư

2. Bản chất của t­ư bản. Sự phân chia tư bản thành tư bản bất biến và tư bản khả biến

a) Khái niệm t­ư bản

b) Tư­ bản bất biến và t­ư bản khả biến

3. Tỷ suất giá trị thặng d­ư và khối l­ượng giá trị thặng d­ư

a) Tỷ suất giá trị thặng dư­

b) Khối l­ượng giá trị thặng d­ư

4. Hai phư­ơng pháp sản xuất ra giá trị thặng dư­ và giá trị thặng d­ư siêu ngạch

a) Sản xuất ra giá trị thặng d­ư tuyệt đối

b) Sản xuất ra giá trị thặng d­ư t­ương đối

c) Giá trị thặng dư­ siêu ngạch

5. Sản xuất ra giá trị thặng dư­ – quy luật kinh tế tuyệt đối của chủ nghĩa t­ư bản

III. TIỀN CÔNG TRONG CHỦ NGHÃ TƯ BẢN

1. Bản chất kinh tế của tiền công

2. Hai hình thức cơ bản của tiền công

3. Tiền công danh nghĩa và tiền công thực tế

IV. SỰ CHUYỂN HÓA CỦA GIÁ TRỊ THẶNG DƯ­ THÀNH TƯ­ BẢN – TÍCH  LŨY TƯ­ BẢN

1. Thực chất và động cơ của tích lũy tư­ bản

2. Tích tụ và tập trung t­ư bản

3. Cấu tạo hữu cơ của t­ư bản

V. QUÁ TRÌNH LƯU THÔNG CỦA TƯ BẢN VÀ GIÁ TRỊ THẶNG DƯ

1. Tuần hoàn và chu chuyển của tư bản

a) Tuần hoàn của tư bản

b) Chu chuyển của tư bản

c) Tư bản cố định và tư bản lưu động

2. Tái sản xuất và lưu thông tư bản xã hội

a) Một số khái niệm cơ bản

b) Điều kiện thực hiện trong tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng tư bản xã hội.

3. Khủng hoảng kinh tế.

a) Bản chất và nguyên nhân của khủng hoảng

b) Tính chu kỳ của khủng hoảng kinh tế

VI. CÁC HÌNH THÁI BIỂU HIỆN CỦA T­Ư BẢN VÀ GIÁ TRỊ THẶNG D­Ư

1. Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa. Lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận

a) Chi phí sản xuất tư bản chủ nghĩa

b) Lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận

2. Lợi nhuận bình quân và giá cả sản xuất

a) Cạnh tranh nội bộ ngành và sự hình thành giá trị thị tr­ường.

b) Cạnh tranh giữa các ngành và sự hình thành lợi nhuận bình quân

3. Sự chuyển hóa của giá trị hàng hóa thành giá cả sản xuất

4.  Sự phân chia giá trị thặng d­ư giữa các tập đoàn t­ư bản

a) T­ư bản thư­ơng nghiệp và lợi nhuận thư­ơng nghiệp

b) T­ư bản cho vay và lợi tức

c) Quan hệ tín dụng tư bản chủ nghĩa. Ngân hàng và lợi nhuận ngân hàng.

d) Công ty cổ phần. Tư­ bản giả và thị tr­ường chứng khoán

e) Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa trong nông nghiệp và địa tô tư bản chủ nghĩa

Ch­ương VI: HỌC THUYẾT VỀ CHỦ NGHĨA TƯ­ BẢN ĐỘC QUYỀN VÀ CHỦ NGHĨA T­Ư BẢN ĐỘC QUYỀN NHÀ NƯ­ỚC

I. CHỦ NGHĨA TƯ­ BẢN ĐỘC QUYỀN

1. B­ước chuyển từ chủ nghĩa t­ư bản tự do cạnh tranh sang chủ nghĩa t­ư bản độc quyền

2. Năm đặc điểm kinh tế cơ bản của chủ nghĩa t­ư bản độc quyền

a) Tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền

b) Tư­ bản tài chính và bọn đầu sỏ tài chính

c) Xuất khẩu tư­ bản

d) Sự phân chia thế giới về kinh tế giữa các tổ chức độc quyền

e) Sự phân chia thế giới về lãnh thổ giữa các cư­ờng quốc đế quốc

3. Sự hoạt động của quy luật giá trị và quy luật giá trị thặng d­ư trong giai đoạn chủ nghĩa tư bản độc quyền

a) Quan hệ giữa độc quyền và cạnh tranh trong giai đoạn chủ nghĩa tư bản độc quyền.

b) Biểu hiện hoạt động của quy luật giá trị và quy luật giá trị thặng d­ư trong giai đoạn chủ nghĩa tư bản độc quyền.

II. CHỦ NGHĨA T­Ư BẢN ĐỘC QUYỀN NHÀ N­ƯỚC

1. Nguyên nhân hình thành và bản chất của chủ nghĩa t­ư bản độc quyền nhà nư­ớc

a) Nguyên nhân hình thành

b) Bản chất của chủ nghã tư bản độc quyền nhà nước

2. Những biểu hiện của chủ nghĩa tư bản độc quyền nhà nư­ớc

a) Sự kết hợp về con ngư­ời giữa các tổ chức độc quyền và bộ máy nhà n­ước

b) Sự hình thành và phát triển của sở hữu nhà n­ước

c) Sự can thiệp của nhà n­ước vào các quá trình kinh tế

III. NHỮNG NÉT MỚI TRONG SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN HIỆN ĐẠI

1. Sự phát triển nhảy vọt về lực lượng sản xuất

2. Nền kinh tế đang chuyển từ kinh tế công nghiệp thành kinh tế trị thức

3. Sự điều chỉnh về quan hệ sản xuất và quan hệ giai cấp

4. Thể chế quản lý kinh doanh trong nội bộ doang nghiệp có những biến đổi lớn

5. Điều tiết vĩ mô của nhà nước ngày một tăng cường

6. Các công ty xuyên quốc gia có vai trò ngày càng lớn trong hệ thống kinh tế tư bản chủ nghĩa, là lực lượng chủ yếu thúc đẩy tòn cầu hoá kinh tế

7. Điều tiết và điều phối quốc tế ngày một tăng cường

IV. VAI TRÒ, GIỚI HẠN LỊCH SỬ VÀ XU HƯỚNG VẬN ĐỘNG CỦA CHỦ NGHĨA TƯ­ BẢN

1. Vai trò của chủ nghĩa tư­ bản đối với sự phát triển của nền sản xuất xã hội

2. Giới hạn lịch sử của chủ nghĩa t­ư bản

3. Xu hướng vận động của chủ nghĩa tư bản

Phần thứ ba

LÝ LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN VỀ CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

Chương VII: SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

I.  SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN

1. Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của nó

a) Khái niệm giai cấp công nhân

b) Nội dung và đặc điểm sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

2. Điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

a) Địa vị kinh tế-xã hội của giai cấp công nhân trong xã hội tư bản chủ nghĩa

b) Đặc điểm chính trị-xã hội của giai cấp công nhân

3. Vai trò của Đảng Cộng sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

a) Tính tất yếu và quy luật hình thành, phát triển chính đảng của giai cấp công nhân

b) Mối quan hệ giữa Đảng Cộng sản với giai cấp công nhân

II. CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

1. Cách mạng xã hội chủ nghĩa và nguyên nhân của nó

a) Khái niệm cách mạng xã hội chủ nghĩa

b) Nguyên nhân của cách mạng xã hội chủ nghĩa

2. Mục tiêu, động lực và nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa

a) Mục tiêu

b) Động lực

c) Nội dung của cách mạng xã hội chủ nghĩa

3. Liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân trong cách mạng xã hội chủ nghĩa

a) Tính tất yếu và cơ sở khách quan của liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân

b) Nội dung và nguyên tắc cơ bản của liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân

III. HÌNH THÁI KINH TẾ-XÃ HỘI CỘNG SẢN CHỦ NGHĨA

1. Xu thế tất yếu của sự ra đời hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chủ nghĩa

2.  Các giai đoạn phát triển của hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chủ nghĩa

a) Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

b) Chủ nghĩa xã hội

c) Giai đoạn cao của xã hội cộng sản chủ nghĩa

Chương VIII: NHỮNG VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ-XÃ HỘI CÓ TÍNH QUY LUẬT TRONG TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

I. XÂY DỰNG NỀN DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ NHÀ NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

1. Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

a) Quan niệm về dân chủ và nền dân chủ

b) Những đặc trưng cơ bản của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

c) Tính tất yếu của việc xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

2. Xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa

a) Khái niệm

b) Đặc trưng, chức năng và nhiệm vụ của nhà nước xã hội chủ nghĩa

c) Tính tất yếu của việc xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa

II. XÂY DỰNG NỀN VĂN HÓA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

1. Khái niệm nền văn hóa xã hội chủ nghĩa

a) Khái niệm văn hoá và nền văn hoá

b) Khái niệm nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

c) Đặc trưng của nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

2.Tính tất yếu của việc xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

3.  Nội dung và phương thức xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa

a) Nội dung cơ bản

b) Phương thức xây dựng

III. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ TÔN GIÁO

1. Vấn đề dân tộc và nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin trong việc giải quyết vấn đề dân tộc

a) Khái niệm dân tộc

b) Hai xu hướng phát triển của dân tộc và vấn đề dân tộc trong xây dựng chủ nghĩa xã hội

c) Những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin trong việc giải quyết vấn đề dân tộc

2. Vấn đề tôn giáo và nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin trong việc giải quyết vấn đề tôn giáo

a) Khái niệm tôn giáo

b) Vấn đề tôn giáo trong tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội

c) Các nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin trong việc giải quyết vấn đề tôn giáo

Chương IX: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI HIỆN THỰC VÀ TRIỂN VỌNG

I. CHỦ NGHĨA XÃ HỘI HIỆN THỰC

1. Cách mạng Tháng Mười Nga và mô hình chủ nghĩa xã hội hiện thực đầu tiên trên thế giới

a) Cách mạng Tháng Mười Nga (1917)

b) Mô hình chủ nghĩa xã hội đầu tiên trên thế giới

2. Sự ra đời của hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa và những thành tựu của nó

a) Sự ra đời và phát triển của hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa

b) Những thành tựu của chủ nghĩa xã hội hiện thực

II. SỰ KHỦNG HOẢNG, SỤP ĐỔ CỦA MÔ HÌNH CHỦ NGHĨA XÃ HỘI XÔVIẾT VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA NÓ

1. Sự khủng hoảng và sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội Xôviết

2. Nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng và sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội Xôviết

a) Nguyên nhân sâu xa là những sai lầm thuộc về mô hình phát triển của chủ nghĩa xã hội Xôviết

b) Nguyên nhân chủ yếu và trực tiếp

III. TRIỂN VỌNG CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

1. Chủ nghĩa tư bản không phải là tương lai của xã hội loài người

2. Chủ nghĩa xã hội – tương lai của xã hội loài người

a) Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ không có nghĩa là sự cáo chung của chủ nghĩa xã hội

b) Các nước xã hội chủ nghĩa còn lại tiến hành cải cách, mở cửa, đổi mới và ngày càng đạt được những thành tựu to lớn

c) Đã xuất hiện xu hướng đi lên chủ nghĩa hội.

5. HỌC LIỆU

A. TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH

- Giáo trình những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin, NXB Chính trị quốc gia, HN, 2009

B. TÀI LIỆU THAM KHẢO BẮT BUỘC

- Giáo trình Kinh tế chính trị học Mác- Lênin của Hội đồng trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia, NXB Chính trị Quốc  gia, HN, 1998

- Chủ nghĩa Tư bản hiện đại, tập I, II, III,. Viện Kinh tế thế giới. Chủ biên PGS.TS Lê Văn Sang, TS. Trần Quang Lâm…NXB chính trị quốc gia, 1999

- Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học của Hội đồng trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia,NXB Chính trị Quốc gia, HN 2008.

C. TÀI LIỆU THAM KHẢO LỰA CHỌN

- Tài liệu tham khảo môn kinh tế chính trị Mác – Lênin tập 1 và tập 2 của Trường Đại học Luật TP HCM, NXB Lao Động năm 2007 và 2008.

- Giáo trình KTCT Mác – Lênin, NXB CTQG, HN 2006

- Các tài liệu khác theo hướng dẫn của giáo viên.

* Tạp chí

* Các Website

  1. http://www.un.org
  2. http://www.wto.org
  3. http://www.aseansec.org
  4. http://www.icj-cij.org
  5. http://www.mofa.gov.vn
  6. http://www.mot.gov.vn
  7. http://www.moj.gov.vn
  8. http://www.nciec.gov.vn

 

6. HÌNH THỨC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ MÔN HỌC

 

Hình thức

 

Tỷ lệ

- Chuyên cần

20%

- Thi cuối kỳ

80%

Ngày cập nhật (Chủ nhật, 02 3 2014 10:26)

 
Chế độ hiển thị tốt nhất: 1024 x 800  với MoZilla Firefox